Płock

Ten artykuł dotyczy miasta Płock. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa .

Współrzędne: 52°33" N 019°42" E

Płock
Herb Płocka Flaga Płocka
Województwo	mazowieckie
Prawa miejskie	1237
Prezydent miasta	Mirosław Milewski
Powierzchnia	88,06 km
Położenie	52° 33" N 19° 42" E
Wysokość	105 m n.p.m.
Liczba mieszkańców   ( 2005 )  - liczba ludności  - gęstość	127 520 1448 os./km
Strefa numeracyjna (do 2005 )	(+48) 24
Kod pocztowy	09-400 do 09-410
Tablice rejestracyjne	WP
Położenie na mapie Polski
Urząd miejski 3 Stary Rynek 1 09-400 Płock
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Zamek Książąt Mazowieckich

Płock - miasto w centralnej Polsce w województwie mazowieckim położone nad środkową Wisłą w odległości 738 km od jej źródeł i 319 km od jej ujścia do Bałtyku .

Opis miasta

Płock od zawsze związany był z Mazowszem . Był jego pierwszą stolicą i do dziś jest jednym z najważniejszych mazowieckich miast.

Płock leży nad szeroką na około 8 km doliną Wisły , w zasięgu zbiornika wodnego utworzonego zaporą we Włocławku , na styku 2 makroregionów : prawobrzeżnego Pojezierza Dobrzyńskiego oraz położonej na lewym brzegu rzeki strefy Kotliny Płockiej . Klimat lokalny charakteryzuje się najniższą w Polsce sumą opadów (ok. 500 mm rocznie), przeciętnymi temperaturami stycznia -3, a lipca +18 stopni Celsjusza.

Miasto zajmuje powierzchnię 8 806 ha , z liczbą mieszkańców wynoszącą 127,520 (2005). Główna część miasta położona jest na wysokim, prawym brzegu Wisły (wysokość skarpy około 50 m), lewobrzeżny Płock to dzielnica Radziwie .

Barwy miasta - żółto-niebieskie z czerwonym szlakiem w środku ustalone w 1938 roku przez Radę Miejską nawiązują swoją kolorystyką do barw dawnego munduru województwa ustanowionego przez Sejm Polski w 1776 roku dla województwa płockiego.

Płock uzyskał prawa miejskie w 1237 roku. Jest najstarszym miastem na Mazowszu i jednym z najstarszych w Polsce .

Historia Płocka

• do X w. regionalny ośrodek kultu pogańskiego na obecnym Wzgórzu Tumskim
• w X w. wybudowano warowny gródek książęcy
• około 1009 r. sprowadzono do Płocka benedyktynów
• w 1031 r. gród został zniszczony przez ruską wyprawę Jarosława i Mścisława Włodzimierzowiczów
• 1037 - 1047 - Płock był stolicą samodzielnego państwa Masława , wojewody Mieszka II
• w 1075 r. założono biskupstwo mazowieckie, później nazwane płockim z siedzibą w Płocku, pierwszym biskupem był Marek
• 1079 - 1138 - Płock był stolicą państwa za panowania Władysława I Hermana i Bolesława Krzywoustego
• w XII w. po raz pierwszy w dokumentach łacińskich pojawia się nazwa "Płock"
• w latach 1130 - 1144 na Wzgórzu Zamkowym zostaje wybudowana katedra romańska wzniesiona przez biskupa Aleksandra Malonne
• w 1138 umiera Bolesław Krzywousty, Płock stał się stolicą dzielnicy mazowieckiej i siedzibą książąt mazowieckich
• w 1177 r. po raz pierwszy wybita została moneta płocka
• w 1180 r. przy kolegiacie św. Michała powstała szkoła elementarna, która jako jedyna z powstałych w średniowieczu działa do dzisiejszego dnia (obecnie jako Liceum Ogólnokształcące im. Marsz. Stanisława Małachowskiego-popularna " Małachowianka ")
• w 1237 miasto uzyskało przywilej lokacyjny na prawie polskim od Konrada Mazowieckiego
• w 1255 potwierdzono i rozszerzono przywileje miejskie przez Księcia Siemowita I
• w 1262 r. spaleniu ulega zamek i miasto - najazd Litwinów i Rusinów pod wodzą Mendoga
• w 1286 r. kolejne spalenie Płocka przez Litwinów i Rusinów
• w 1325 r. spalenie Płocka przez rycerstwo małopolskie pod wodzą Władysława Łokietka

Mazowsze i Ziemia Płocka

• w 1329 r. Płock oblężony przez króla czeskiego Jana Luksemburczyka i mistrza krzyżackiego Wernera - księstwo płockie lennem czeskim
• 1351 - 1370 księstwo płocki pod zwierzchnością Kazimierza Wielkiego , powstają fortyfikacje miejskie, nowy gotycki zamek, oraz kościół farny , a przy nim najstarsza płocka parafia - św. Bartłomieja
• w 1405 r. księżna Aleksandra, siostra króla Władysława Jagiełły , a żona księcia Siemowita IV funduje szpitał św. Trójcy (funkcjonujący do dzisiejszego dnia)
• w 1410 r. Płock stanowi główną bazę zaopatrzeniową wojsk polskich w czasie Wielkiej Wojny z Zakonem Krzyżackim
• w 1435 r. ponowienie przywileju miejskiego (prawo chełmińskie) przez księcia Władysława I
• w 1495r . śmierć ostatniego księcia płockiego, Janusza II i przyłączenie księstwa płockiego do Korony - miasto zostaje stolicą województwa i starostwa płockiego
• w 1496 r. miasto uzyskuje przywilej budowy wodociągów
• w 1511 r. wielki pożar niszczy miasto i zamek
• w 1529 r. starostwo płockie przechodzi w ręce królowej Bony
• w 1532 r. osunięcie skarpy wiślanej niszczy część zabudowań zamkowych
• w 1534 r. burmistrz Jan Alantsee buduje wodociągi miejskie
• w 1564 r. liczba budynków w mieście wzrosła do 600, dorównując liczbie domów ówczesnej Warszawy
• w 1603 r. wielka epidemia zabija ponad 2 tysiące mieszkańców

Radziwie

• w 1616 r. spłonęło ponad 70% miasta
• w 1625 r. kolejna epidemia zabija 2 tysiące mieszkańców
• w 1657 r. - zniszczenie Płocka przez wojska szwedzkie
• w 1705 r. - kolejne zniszczenie miasta w czasie wojny północnej
• 1793 - 1816 po II rozbiorze Polski miasto pod okupacją pruską staje się siedzibą władz kamery i regencji
• 1803 - 1816 rozebranie murów obronnych i bram miejskich
• w 1806r . wojska francuskie w Płocku
• w 1807r . Płock zostaje stolicą departamentu w Księstwie Warszawskim , prefektem zostaje Rajmund Rembieliński
• w 1812 r. założenie teatru w budynku dawnego kościoła św. Trójcy
• w 1815 r. Płock zostaje miastem wojewódzkim w Królestwie Polskim
• w 1820 r. założono Towarzystwo Naukowe Płockie , TNP
• w 1824 r. wydano pierwsze płockie czasopismo "Dziedzilia - czyli Pamiętnik Płocki"
• w 1825 r. car Aleksander I odwiedza Płock
• 1824 - 1827 Jakub Kubicki wznosi klasycystyczny budynek ratusza płockiego
• w 1831 r. w płockim Ratuszu obraduje ostatnia sesja sejmu powstańczego Królestwa Polskiego.
• w 1837 r. Płock staje się stolicą guberni

Budowa nowego mostu przez Wisłę

• 1836 - 1839 budowa mostu łyżwowego na Wiśle
• w 1846r . uruchomienie żeglugi parowej na Wiśle
• w 1869 r. uruchomiono Szkołę Niedzielno-Handlową (jedna z pierwszych szkół zawodowych na obszarze Polski) - obecnie Zespół Szkół Ekonomiczno-Kupieckich im. L. Krzywickiego
• w 1869 r. zorganizowanie spółdzielczego Stowarzyszenia Spożywców "Zgoda", jednej z pierwszych spółdzielni na ziemiach polskich
• w 1906 r. zostaje założone Gimnazjum Polskiej Macierzy Szkolnej obecnie Liceum Ogólnokształcące im. Władysława Jagiełły
• 18-19 sierpnia 1920 r. Bohaterska obrona mieszkańców Płocka przed nawałą Rosyjską podczas wojny - polsko bolszewickiej.
• 10 kwietnia 1921 r. Marszałek Józef Piłsudski odznaczył miasto Płock Krzyżem Walecznych za bohaterską obronę podczas wojny polsko - bolszewickiej.
• 1937 - 1938 - budowa stałego mostu drogowo-kolejowego na Wiśle.
• 1939 - włączenie miasta w granice III Rzeszy jako siedziby powiatu w rejencji ciechanowskiej, przemianowanie Płocka na Schröttersburg
• 1945 - wyzwolenie miasta przez Wojsko Polskie i armię czerwoną, początek władzy ludowej w Płocku, ciepło przyjętej przez mieszkańców
• 1951 - powołano do życia Ogród Zoologiczny w Płocku
• 1959 - zapadła decyzja o budowie Mazowieckich Zakładów Rafineryjno-Petrochemicznych, późniejszej Petrochemii a obecnie PKN Orlen
• 1975 - miasto staje się siedzibą województwa, powstają nowe drogi, zakłady przemysłowe; miasto rozbudowuje się, znaczący wzrost liczby mieszkańców
• 1982 - powódź zalewa Radziwie ; rozpoczyna się budowa Podolszyc
• 1991 - w dniach 7 i 8 czerwca Płock odwiedził papież Jan Paweł II
• 1999 - Płock zdegradowany do siedziby powiatu w województwie mazowieckim
• 2002 - rozpoczyna się budowa drugiej przeprawy mostowej - najdłuższego mostu wantowego w Polsce, będącego zaczątkiem nowego układu komunikacyjnego miasta

Most im. Legionów J. Piłsudskiego

Zabytki i atrakcje turystyczne

• Bazylika Katedralna w Płocku
• Muzeum Mazowieckie w Płocku
• Muzeum Diecezjalne w Płocku
• Muzeum św. Faustyny w Płocku
• Najstarsza szkoła w Polsce
• Katedra Mariawicka
• Kościół farny w Płocku
• Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Płocku
• Ogród Zoologiczny w Płocku

Ludność Płocka

Budynek Urzędu Miasta

Osiedla Płocka

• • Ludność i powierzchnia płockich osiedli w 2004 roku:

Teatr

Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego

Początki teatru w Płocku sięgają początków XIX wieku. 20 sierpnia 1812 roku dzięki staraniom ówczesnego prefekta departamentu płockiego Rajmunda Rembielińskiego rozpoczyna swoją działalność płocki teatr. Siedzibą teatru staje się budynek kościoła św. Trójcy.

Niestety w 1940 roku Niemcy rozbierają budynek teatru, a tym samym kończą jego działalność.

Dzięki staraniom społeczeństwa zostaje powołany Teatr Płocki. Swoją działalność rozpoczyna 12 stycznia 1975 roku. Pięć lat później teatr otrzymujue imię Jerzego Szaniawskiego .

Obecnie budynek teatru jest w generalnym remoncie.

Handel w mieście

Ogólnopolskie sieci handlowe działające w Płocku:

Znani mieszkańcy Płocka

• Kazimierz Askanas
• Jan Betley
• Władysław Broniewski
• Jakub Chojnacki
• Erazm Ciołek
• Władysław Herman
• Zdzisław Maria Włodzimierz Jaworski
• Tadeusz Jeziorowski
• Marcin Kacprzak
• Szymon Kossobudzki
• Feliksa Kozłowska
• Zbigniew Kruszewski
• Zbigniew Kryda
• Ludwik Krzywicki
• Bolesław Krzywousty
• Wacław Lachman
• Jan Marek Lajourdie
• Roman Marcinkowski
• Tadeusz Mazowiecki
• Mirosław Milewski
• Wacław Milke
• Kajetan Morykoni
• Antoni Julian Nowowiejski
• Zygmunt Padlewski
• Władysław Smoleński
• Stefan Themerson
• Leon Wetmański
• Stanisław Wielgus
• Seweryn Wyczałkowski
• Kazimierz Zalewski
• Witold Zglenicki
• Gustaw Zieliński
• Mira Zimińska-Sygietyńska

Płocczanie roku

1974 - Jan Przyszlak | 1975 - Wacław Milke | 1976 - Bolesław Tytman | 1977 - Jakub Chojnacki | 1978 - Franciszek Dorobek | 1979 - Zofia Czajkowska | 1980 - Antoni Rogucki | 1982 - Tadeusz Garlej | 1983 - Marcin Kamiński | 1984 - Bolesław Witkowski | 1985 - Stanisław Abramowicz | 1986 - Tadeusz Pazura | 1987 - Wiesław Kowalski | 1989 - Wanda Chrostowska | 2000 - Anna i Wiktor Bramscy | 2001 - Marzena Kalaszczyńska | 2002 - Bogusław Osiecki | 2003 - Tomasz Korga | 2004 - Wojciech Góralski

Prezesi Towarzystwa Naukowego Płockiego

Ks. bp Adam Michał Prażmowski * Aleksander Maciesza * Bolesław Jędrzejewski * Roman Lutyński * Tadeusz Gierzyński * Jakub Chojnacki * Zbigniew Kruszewski

 

Świątynie

Zabytkowe

Świątynia Miłosierdzia i Miłości

rzymskokatolickie

• Bazylika Katedralna pw. Wniebowzięcia NMP ( Stare Miasto )
• Kościół św. Bartłomieja ( Stare Miasto )
• Kościół św. Aleksego ( Trzepowo )
• Kościół św. Jana Chrzciciela ( Stare Miasto )
• Kościół św. Dominika ( Stare Miasto )
• Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa ( Imielnica )
• Kościół św. Benedykta ( Radziwie )
• Kaplica na Cmentarzu Miejskim ( Stare Miasto )

mariawickie

• Świątynia Miłosierdzia i Miłości ( Stare Miasto )

judaistyczne

• Mała Bożnica - nieczynna ( Stare Miasto )

prawosławne

• Cerkiew św. Michała ( Stare Miasto )

Pozostałe

rzymskokatolickie

• Sanktuarium Miłosierdzia Bożego ( Stare Miasto )
• Kościół Dobrego Pasterza ( Skarpa )
• Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej ( Łukasiewicza )
• Kościół Matki Boskiej Fatimskiej ( Międzytorze )

Synagoga (tzw. Mała Bożnica )

• Kościół Miłosierdzia Bożego (Cholerka / Wyszogrodzka )
• Kościół św. Krzyża ( Podolszyce Północ )
• Kościół św. Stanisława Kostki ( Dworcowa )
• Kościół św. Wojciecha ( Podolszyce Południe )
• Kościół św. Maksymiliana Kolbego ( Ciechomice )

ewangeliczne

• Kaplica Wspólnoty Kościołów Chrystusowych ( Stare Miasto )

ewangelickie

• Kościół Ewangelicki ( Stare Miasto )

prawosławne

• Cerkiew Przemienienia Pańskiego ( Stare Miasto )

Media lokalne

Telewizja

• Tele-Top Płock

Radio

• Katolickie Radio Płock 104,3 FM
• Radio Eska Płock 95,2 FM
• nieistniejące stacje radiowe: Radio Boss , Radio Puls.

Prasa

• Tygodnik Płocki
• Życie Płocka
• Nowy Tygodnik Płocki NTP
• Gazeta Wyborcza Płock
• Nasze Miasto Płock
• Sygnały Płocka (bezpłatna)
• Zadzwoń - Płocka Gazeta Bezpłatnych Ogłoszeń
• Gazeta Płocka (bezpłatna)
• Nasz Płock (bezpłatna)

Transport

Kolejowy

Zobacz więcej w osobnym artykule: Płock (stacja kolejowa) .

Linie kolejowe łączą miasto z węzłami w Kutnie i Sierpcu . W mieście znajduje się dworzec kolejowy i nieczynna stacja Radziwie . Linie kolejowe dochodzą również do kilku zakładów przemysłowych (m.in. do stoczni rzecznej, Fabryki Maszyn Żniwnych, PKN Orlen ).

Lotniczy

Zobacz więcej w osobnym artykule: Lotnisko Płock .

Istnieją plany przebudowy sportowego lotniska Aeroklubu Ziemi Mazowieckiej na cywilny port lotniczy, który mogłby obsługiwać loty regionalne.

Drogowy

W Płocku krzyżują się 2 drogi krajowe:

• 60 - Łęczyca - Płock - Ciechanów - Ostrów Mazowiecka
• 62 - Strzelno - Włocławek - Płock - Wyszków - Sokołów Podlaski - Anusin

W mieście początek mają 4 drogi wojewódzkie:

• 559 - do Lipna ( 10 i 67 )
• 562 - do Szpetala Górnego ( 67 )
• 567 - do Góry ( 10 )
• 575 - do Januszewa ( 50 )

Około 40 km na południe od miasta (między Gostyninem a Kutnem w miejscowości Sójki ) ma przebiegać autostrada A1 .

Komunikacja miejska

Autobusy

Komunikacja miejska w Płocku obsługuje 39 linii autobusowych. Firmą świadczącą usługi w tym zakresie jest Komunikacja Miejska Płock.

Istnieje również jedna prywatna linia podmiejska (P-4).

Do dyspozycji płocczan jest:

• 18 linii zwykłych (2,3,7,8,10,15,19,20,22,24,26,29,30,31,32,33,34,35); linie 8 i 30 mają wyznaczone kursy do strefy podmiejskiej
• 15 linii podmiejskich (1,4,5,6,11,12,16,17,18,21,23,25,27,28,36)
• 3 linie nocne (100,101,102)
• 3 linie sezonowe (13,14,S)
• 2 linie BusKom (Gozdowo-Płock, Gąbin-Płock)
• 1 linia prywatna (P-4)

Sport

Badminton

• Masovia Płock (zał. 1937 r.) - ekstraklasa

Piłka nożna

• Mazowsze Płock (zał. 1948 r.) - V liga
• Stoczniowiec Płock (zał. 1949 r.) - klasa okręgowa
• Wisła Płock (zał. 1947 r.) - ekstraklasa

Piłka ręczna

• Wisła Płock (zał. 1947 r.) - ekstraklasa

Tenis stołowy

• Alumn Płock

Wioślarstwo

• Płockie Towarzystwo Wioślarskie (zał. 1882 r.)

Żeglarstwo

• Klub Żeglarski Petrochemia Płock

Edukacja

Wyższe uczelnie w Płocku:

• Politechnika Warszawska - Szkoła Nauk Technicznych i Społecznych
• Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku
• Szkoła Wyższa im. Pawła Włodkowica
• Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego - Punkt Konsultacyjny
• Uniwersytet Warszawski - Punkt Konsultacyjny
• Wydział Mazowieckiego Samorządowego Centrum Doskonalenia Nauczycieli
• Wyższe Seminarium Duchowne

Kontakty międzynarodowe

ONZ

W 2004 roku UNITAR (Instytut ONZ ds. Badań i Szkoleń) otworzył w Płocku centrum szkoleń CIFAL. Zajmuje się ono szkoleniem samorządowców z Europy Środkowej i Wschodniej. Jest to jedno z jedenastu podobnych centrów na całym świecie. O lokalizację tego centrum starały się jescze: Warszawa , Sofia , Praga i Budapeszt .

CIFAL Płock

Miasta partnerskie

Miasto	Kraj	Rok podpisania umowy
Auxerre	Francja	2000
Bielce	Mołdawia	2000
Darmstadt	Niemcy	1988
Forli	Włochy	1998
Fort Wayne	Stany Zjednoczone	1990
Loznica	Serbia	1972
Możejki	Litwa	1994
Mytiszczi	Rosja	2006
Nowopołock *	Białoruś	1996
Thurrock	Wielka Brytania	2004

*Płock zawiesił współpracę z Nowopołockiem na znak protestu przeciwko nierespektowaniu praw człowieka na Białorusi.

Zobacz też

• Ludzie związani z Płockiem
• Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego
• Wisła Płock - klub piłkarski
• Biskupi płoccy
• Diecezja płocka
• Województwo płockie
• Posłowie z okręgu Płock
• Hejnał Płocki

Linki zewnętrzne

• Mapy i zdjęcia satelitarne
  • mapy i zdjęcia satelitarne (Google) w Wikimapii
  • mapa w Szukaczu
  • mapa w Mapquest ( en )
• Urząd Miasta Płocka
• Multimedialna Historia Płocka
• Płock w Starej Fotografii
• Archiwum Państwowe w Płocku
• Fotogaleria Płocka
• mapa w Geoportalu

Osiedla Płocka

Mieszkaniowe
Borowiczki Ciechomice Dobrzyńska Dworcowa Góry Imielnica Kochanowskiego Kolegialna Łukasiewicza Międzytorze Podolszyce Południe Podolszyce Północ Pradolina Wisły Radziwie Skarpa Stare Miasto Trzepowo Tysiąclecia Winiary Wyszogrodzka Zielony Jar

Przemysłowe
Kostrogaj Petrochemia

 

Powiaty województwa mazowieckiego

Miasta na prawach powiatu: Ostrołęka  | Płock  | Radom  | Siedlce  | Warszawa
Powiaty: białobrzeski  | ciechanowski  | garwoliński  | gostyniński  | grodziski  | grójecki  | kozienicki  | legionowski  | lipski  | łosicki  | makowski  | miński  | mławski  | nowodworski  | ostrołęcki  | ostrowski  | otwocki  | piaseczyński  | płocki  | płoński  | pruszkowski  | przasnyski  | przysuski  | pułtuski  | radomski  | siedlecki  | sierpecki  | sochaczewski  | sokołowski  | szydłowiecki  | warszawski zachodni  | węgrowski  | wołomiński  | wyszkowski  | zwoleński  | żuromiński  | żyrardowski

 

Związek Miast Nadwiślańskich

Gdańsk Tczew Grudziądz Świecie Chełmno Bydgoszcz Solec Kujawski Toruń Ciechocinek Nieszawa Dobrzyń nad Wisłą Włocławek Płock Wyszogród Zakroczym Łomianki Warszawa Karczew Góra Kalwaria Kozienice Puławy Annopol Sandomierz Połaniec